Odczytujemy i analizujemy S.M.A.R.T. dysku twardego
Przez Damian Wolny Dnia 16 Kwi, 2012 O 09:29 AM | Kategorie PORADY | Z 1 komentarzem

Dyski twarde od dawien dawna zyskiwały zarówno na pojemności, jak i na wartości przechowywanych na nich danych. Kiedyś zadziwiająco dużą pojemnością było 700MB, dziś dyski 1 czy 2 terabajtowe nikogo nie zaskakują (1 TB = 1024 GB = 1024MB).

Będąc przy kwestii pojemności… Jak pewnie wiecie, rzeczywista pojemność jest mniejsza niż ta deklarowana przez producenta. Dlaczego tak jest? Ano dlatego, że istnieją dwa różne układy jednostek: SI, przyjęty przez wszystkie kraje świata oprócz Stanów Zjednoczonych, Birmy i Liberii. Mają one układ binarny (IEC 60027-2). Producenci dysków używają jednostek dziesiętnych(SI) a twórcy systemów operacyjnych Windows i Mac OS – binarnych. Stąd w systemie Windows dysk twardy o pojemności 500GB (gigabajtów) widziany jest jako 465GiB (gibibajtów). Ale wracając do samych dysków…

 

Wyobrażasz sobie użytkowanie komputera bez dysku twardego? Ja też nie.

Trzymamy na nich przeróżne dane – dokumenty, zdjęcia, filmy, muzyka. Niektóre z nich są bezcenne i chcemy je zachować na zawsze. Jednak elektronika ma to do siebie, że czasami płata różnego rodzaju figle. Czasami po prostu z dnia na dzień coś się zepsuje, a czasami ten proces trwa miesiącami a nie mamy o nim bladego pojęcia. Tak jest z dyskami, ale jest na to sposób…

 

S.M.A.R.T., czyli Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology to system monitorowania dysku twardego, analizujący i zapisujący wszystkie informacje na temat dysku twardego. Można tam znaleźć dosłownie wszystko: czas rozpędzania talerzy do pełnej szybkości, ilość uruchomień dysku, czas pracy, ale również inne ważne informacje jak stan powierzchni dysku, elektroniki, czy też ilość bad-sektorów, z którymi mamy do czynienia. Jest to prosty sposób aby sprawdzić kondycję naszego dysku twardego.

S.M.A.R.T. dotyczy jedynie dysków talerzowych. Spokojnie – jest to większa większość dysków montowanych w komputerach. Nie sprawdzimy natomiast stanu pendriva czy dysku SSD za pomocą SMART – w przypadku tego drugiego czasami można odczytać, ale nie jest to w żaden sposób wiarygodne.

 

Odczytywanie S.M.A.R.T. w systemie Windows

Odczytywanie S.M.A.R.T. w systemie Windows wymaga zewnętrznego programu. Microsoft nie dostarczył wbudowanego programu do monitorowania stanu dysku. A szkoda, z racji faktu bardzo rozbudowanych narzędzi administracyjnych.  Do pokazania sposobu odczytu zostanie użytych kilka popularnych programów: HD Tune 2.55, CrystalDiskInfo 4.5.0 oraz HDDHealth 2.1.159.

UWAGA! Wszystkie programy uruchamiaj jako Administrator w systemie Windows Vista/7/8

 

HDTune 2.55

Jest to pierwszy program, który idzie pod naszą lupę. Po instalacji uruchamiamy program. Główne okno programu nie jest zbyt ciekawe:

Nas interesują dwie pozycje:

1) jest to wybór dysku, dla którego prowadzimy analizę. Jeśli mamy zamontowany więcej niż jeden dysk twardy to właśnie w tym miejscu przełączamy się między nimi wybierając ten, którego odczyty chcemy sprawdzić
2) jest to właśnie zakładka, dzięki której uzyskamy informacje o stanie naszego dysku. Przechodzimy więc do zakładki Health:

Jak widzimy kilka opcji jest zaznaczony na żółto – są to atrybuty, których wartość odbiega od norm. Odczyt kopiujemy klikając ikonę dwóch kartek z prawej strony okna. Wszystkie ważne atrybuty opisze w dalszej części artykułu.

W programie HDTune oprócz SMART możemy przeprowadzić test wydajności dysku (tzw. benchmark), sprawdzić dysk pod kątem błędów odczytu (Error Scan), a także informacje o numerze seryjnym dysku, wersji firmware czy partycje należące do dysku.

 

Skopiowany odczyt programu wygląda tak:

HD Tune: ST3500418AS Health
ID Current Worst ThresholdData Status
(01) Raw Read Error Rate 119 99 6 213201578 Ok
(03) Spin Up Time 97 97 0 0 Ok
(04) Start/Stop Count 99 99 20 1481 Ok
(05) Reallocated Sector Count 100 100 36 3 Ok
(07) Seek Error Rate 44 42 30 204491245 Ok
(09) Power On Hours Count 87 87 0 11426 Ok
(0A) Spin Retry Count 100 100 97 0 Ok
(0C) Power Cycle Count 99 99 20 1547 Ok
(B7) (unknown attribute) 100 100 0 0 Ok
(B8) (unknown attribute) 100 100 99 0 Ok
(BB) (unknown attribute) 100 100 0 0 Ok
(BC) (unknown attribute) 100 95 0 68009 Ok
(BD) (unknown attribute) 88 88 0 12 Ok
(BE) Airflow Temperature 71 54 45 488112157 Ok
(C2) Temperature 29 46 0 29 Ok
(C3) Hardware ECC Recovered 44 26 0 213201578 Ok
(C5) Current Pending Sector 100 100 0 0 Ok
(C6) Offline Uncorrectable 100 100 0 0 Ok
(C7) Ultra DMA CRC Error Count 200 200 0 0 Ok
(F0) Head Flying Hours 100 253 0 15518 Ok
(F1) (unknown attribute) 100 253 0 1341608480 Ok
(F2) (unknown attribute) 100 253 0 -1178185785 Ok
Power On Time : 11426
Health Status : Ok

 

 

CrystalDiskInfo 4.5.0

Drugi program, w którym można odczytać SMART jest CrystalDiskInfo. Program jest inaczej rozplanowany niż poprzednik. W zakładkach mamy wybór dysku, a w reszcie okna odczyt i wstępną analizę dysku:

HDTune zaznaczał cały wers na żółto – CrystalDiskInfo tylko kółko 😉 Odczyt kopiujemy klikając Edycja i następnie Kopiuj.

 

Skopiowany odczyt programu:

----------------------------------------------------------------------------
 (1) ST3500418AS
----------------------------------------------------------------------------
{Niepotrzebne informacje}
-- S.M.A.R.T. --------------------------------------------------------------
ID Cur Wor Thr RawValues(6) Attribute Name
01 119 _99 __6 00000CBAD1C7 Częstotliwość pojawiania się błędów podczas odczytu RAW
03 _97 _97 __0 000000000000 Czas potrzebny do "rozkręcenia" talerzy dysku
04 _99 _99 _20 0000000005C9 Ilość cykli start/stop
05 100 100 _36 000000000003 Ilość realokowanych sektorów
07 _44 _42 _30 1EAF0C3055A4 Częstotliwość błędów podczas pozycjonowania
09 _87 _87 __0 000000002CA2 Liczba godzin pracy dysku
0A 100 100 _97 000000000000 Liczba prób uruchomienia osi napędowej dysku
0C _99 _99 _20 00000000060B Llość skończonych operacji start/stop
B7 100 100 __0 000000000000 Nieznany
B8 100 100 _99 000000000000 End-to-End Error
BB 100 100 __0 000000000000 Reported Uncorrectable Errors
BC 100 _95 __0 0000000109A9 Command Timeout
BD _88 _88 __0 00000000000C High Fly Writes
BE _71 _54 _45 00001D18001D Airflow Temperature
C2 _29 _46 __0 00110000001D Temperatury dysku (ogólna)
C3 _44 _26 __0 00000CBAD1C7 Częstotliwość występowania "błędów w locie"
C5 100 100 __0 000000000000 Liczba sektorów niestabilnych (oczekujących na remapowanie)
C6 100 100 __0 000000000000 Ilość nie naprawionych błędów
C7 200 200 __0 000000000000 Liczba błędów CRC podczas pracy w trybie Ultra DMA
F0 100 253 __0 6B4100003C9E Czas w którym głowica jest pozycjonowana
F1 100 253 __0 00004FF86B3A Total LBAs Written
F2 100 253 __0 0000B9C685C1 Total LBAs Read


HDDHealth 2.1.1.159

Ostatnim programem opisywanym w tym artykule jest HDDHealth. Program najbardziej ubogi w interfejs graficzny. Aby dostać się do pożądanych odczytów, trzeba wejść w zakładkę Drive a następnie SMART Attributes…

Po kliknięciu w nie naszym oczom ukaże się odczyt:

 

Odczytywanie S.M.A.R.T. w systemie Linux na podstawie Ubuntu 11.04 LiveCD
Pobierz Ubuntu tutaj!

Odczyt S.M.A.R.T. w systemie Linux jest ułatwiony – autorzy systemu domyślnie dostarczają nam narzędzie do odczytu SMART.

Po uruchomieniu liveCD wybieramy opcję Wypróbuj Ubuntu:

Po załadowaniu plików wpisujemy hasło (warto je zapamiętać) i klikamy OK:

Aby uruchomić program wybieramy w lewym górnym rogu logo Ubuntu, a następnie wpisujemy Narzędzie do obsługi dysków

Nowo otwarte okno maksymalizujemy – będzie się lepiej pracować. Z lewej strony zaznaczamy interesujący nas dysk i następnie klikamy opcję Dane SMART. Nowo otwarte okno to odczyt:

 

Można użyć także innych programów. Wtedy polecam smartmontools. Aby zainstalować smartmontools w terminalu wpisujemy kolejno:

sudo apt-get update

sudo apt-get install smartmontools

Instalator zapyta nas o potwierdzenie instalacji Wpisujemy Y (a nie T jak jest napisane w terminalu!) i klikamy Enter.

 

Odczytywanie S.M.A.R.T. w systemie Mac OS X

System ten nie jest przyjazny dla programów uzyskujących informacje o dysku. Możemy to zrobić za pomocą programu DiskUtility bądź wyżej wspomnianym pakietem smartmontools.

 

No to analizujemy!

Jest to rzecz nadzwyczaj prosta – oddanie odczytu do naszej analizy. Wystarczy dodać odczyt (KLIK). My go przeanalizujemy i odpowiemy. Jeśli chcesz analizować samemu, zwróć uwagę na:

01 Ilość błędów odczytu (Read Error Rate) – atrybut, którego wysoka wartość może wskazywać błędy na powierzchni dysku (nie dotyczy dysków Seagate wadliwych serii 7200.11 oraz serii 7200.12 i podobnych)

05 Ilość realokowanych sektorów (Reallocated Sector Count) – atrybut wskazujący ilość tzw Bad-Sektorów dysku. Gdy tylko dysk stwierdzi uszkodzenie jakiegoś sektoru zastępuję go nowym, z tzw dodatkowej puli. Proces ten to remapowanie. Jeśli wartość jest wysoka nie zaleca się zerowania dysku, ponieważ można go zablokować.

0A(10) Ilość prób uruchomienia talerzy (Spin Retry Count) – jeśli wartość tego atrybutu wzrasta może to oznaczać problem z mechaniką dysku.

C4(196) Ilość operacji remapowania (Reallocation Event Count) – jest analogiczna do atrybutu 05. Jeśli wszystkie operacje remapowania się udały, wartości są takie same. Jeśli jakaś nie zakończyła się powodzeniem to wartość C4 jest większa niż 05.

C5 (197) Liczba niestabilnych sektorów (Current Pending Sector Count) – ilość sektorów czekających na remapowanie.

C6 (198) Liczba nienaprawialnych błędów (Uncorrectable Sector Count/Offline scan UNC sectors) – liczba nienaprawialnych błędów. Wzrost tego atrybutu oznacza problemy z powierzchnią bądź mechaniką

C7 (199) Liczba błędów odczytu sumy kontrolnej (UltraDMA CRC Error Count) – atrybut zapisuje błędy, które wynikły podczas transmisji danych przez kabel sygnałowy. Zwykle wystarczy wymienić kabel, ale jednak jeśli wartość dalej wzrasta to może być problem z elektroniką dysku

 

Podsumowanie

SMART to bardzo przydatny zbiór informacji. Dzięki niemu można nie tylko sprawdzić stan naszego „twardziela” ale także ustrzec się przed utratą ważnych danych. Pozdrawiam i zapraszam do komenatrzy.

  • Domink

    Przepraszam, ale wykryłem błąd w artykule. Przy przeliczaniu z 1024 GB na MB. Powinien być inny wynik. (pierwszy nawias)